طراحی سایت خبری برای سازمانها و شرکت ها

ظهور به نقل از فارس : اگر تبعیضی هم در مسأله شهادت باشد درباره مردان است نه زنان

به گزارش خبرنگار آیین و اندیشه خبرگزاری فارس، در پی انتشار مطلبی در روزنامه قانون مبنی بر «بی اعتباری شهادت زنان، مصداق تبعیض جنسی است» و زیر سؤال بردن احکام قرآن، حجت‌الاسلام محمود رجبی عضو جامعه مدرسین و قائم مقام مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) می‌گوید: متأسفانه یکی از آسیب‌هایی که در حوزه تفکر در جامعه ما و جوامع دیگر مشاهده می‌شود، این است کسانی که هیچ تخصصی در این حوزه ندارند، وارد اظهارنظر می‌شوند و به دلیل عدم آگاهی از مسائل اظهارنظرهایی می‌کنند که نمی‌توان برای آن اعتباری قائل شد، مسأله شهادت و تفاوت زن و مرد در پذیرش آن، یک امر اسلامی است و باید متخصصان در حوزه اسلام شناسی به این مسأله بپردازند.

مشروح گفت‌وگو با حجت‌الاسلام محمود رجبی در ادامه آمده است:

غیرمتخصصان وارد مسائل فقهی و دینی نشوند

*استاد شما مطلب روزنامه قانون را ملاحظه فرموده‌اید، بفرمائید مهم‌ترین آسیبی که در این بحث مطرح می‌شود، چیست؟

-متأسفانه یکی از آسیب‌هایی که در حوزه تفکر در جامعه ما و حتی جوامع دیگر هم مشاهده می‌شود، این است کسانی که هیچ تخصصی در این حوزه ندارند، وارد اظهارنظر می‌شوند که به دلیل عدم آگاهی از مسائل، اظهارنظرهایی می‌کنند که نمی‌توان برای آن اعتباری قائل شد، مسأله شهادت و تفاوت زن و مرد در پذیرش آن، مسأله اسلامی است و باید متخصصین در حوزه اسلام‌شناسی به این مسأله بپردازند و طرحی به صورت روشمند تبیین و تحلیل کنند، حالا این اظهارنظرها از سوی کسانی که با مبانی اسلامی و روش تحقیق در مباحث اسلامی آشنا نیستند، مشکل ساز می‌شود، به این دلیل که سخنانی مبتنی بر مبانی درست نمی‌گویند و صرفاً یک اظهارنظرهای غیرمتخصصانه صورت می‌گیرد و بازهم تصور می‌کنند که این اظهارنظرها نظرات جدید و نو است که محققان و دانشمندان اسلامی به این نکات توجه نداشتند، غافل از اینکه این معلول عدم آگاهی آن افراد است.

به هر حال این مسأله یکی از همین مسائل با دیدگاهی اسلامی است که باید مبانی آن را در فرهنگ اسلامی جستجو کرد و بقایای آن را با توجه به آیات و روایات به دست آورد، این نکته‌ای است که ارباب رسانه و سایر فرهنگ‌سازان باید بر آن سرمایه گذاری کنند که هر کس با هر مقدار آگاهی وارد حوزه‌های تخصصی نشود، همان طور که باید در هر حوزه علمی متخصصان رسمی کار کنند، در این حوزه هم همین طور است، شاید کسی نسبت به مسائل حوزه، سکولار غربی و شرقی اطلاعاتی داشته باشد، ولی این دلیل نمی‌شود چنین افرادی وارد حوزه دین شوند، چنانچه اگر یک جامعه شناس، در حوزه روانشناسی وارد شود از او نمی‌پذیرند.

نکته دیگر اینکه حتی متخصصان یک حوزه هم باید به صورت روشمند و براساس مبانی مستحکم آن رشته سخن بگویند، به طور مثال اگر یک متخصص حوزه مدیریت روش پذیرفته شده و متقنی که در این حوزه مطرح است را در نظر نگیرد، سخن او را در حوزه مدیریت نمی‌پذیرند، حتی کسانی که در دین شناسی هم تخصص دارند، باید رعایت روش و مبانی آن رشته را بکنند تا سخنشان پذیرفتنی باشد.

مسأله تفاوت‌های جسمی و روحی زن و مرد یا تبعیض جنسیتی؟

*در مسأله شهادت دادن آیا می‌توان گفت که تبعیض جنسیتی بین زن و مرد وجود دارد؟

-در مسأله شهادت که در این مطلب بیان شده، نخست غفلت از این مبنا صورت گرفته که زن و مرد به هر حال یک تفاوت‌هایی از لحاظ جسمانی، روحی و فکری با هم دارند و این را کسی نمی‌تواند انکار کند که عواطف زنان در مقایسه با مردان به کلی قوی‌تر هست و بنابراین برای بسیاری فعالیت‌هایی که عاطفه در آن‌ها نقش اساسی ایفا می‌کند، این مسائل باید به دوش آن‌ها گذاشته شود، چنانچه در تعالیم اسلامی اگر مراجعه کنیم می‌بینیم اینگونه مسئولیت‌ها به دوش زنان گذاشته شده و به دوش مردان گذاشته نشده است و معنایش تبعیض جنسیتی نیست و نوعی تقسیم کار اجتماعی براساس توانمندی‌ها، استعدادها و تفاوت‌هایی که در نظام تکوین زن و مرد وجود دارد، خیلی از افراد به این نکته توجه ندارند که اگر بناست زندگی اجتماعی سامان یابد، باید تقسیم کار داشته باشد و اگر بناست تقسیم کار عادلانه و منطقی باشد، باید تفاوت‌های زن و مرد در نظر گرفته بشود.

در مسائلی مثل شهادت به دلیل اینکه معمولاً فجایع و جرم‌های دلخراشی اتفاق می‌افتد یا فعالیت‌های سخت و خشن که عاطفه در آن‌ها نقش چندانی ندارد، تکلیف شهادت دادن در این گونه موارد از زنان برداشته شده و به دوش مردان گذاشته شده است، پس درباره این ادعا که چرا شهادت زنان پذیرفتنی نیست، باید گفت در اسلام مسأله شهادت دادن هم با توجه به تقسیم کار بر اساس تفاوت‌ها صورت می‌گیرد، یعنی شهادت زنان در خیلی موارد به طور مطلق پذیرفتنی است، اگر این افراد به مباحث فقهی ما آشنا بودند، می‌دیدند که در موارد متعدد شهادت زنان برابر مردان پذیرفته شده، حتی گاهی شهادت از زنان پذیرفته شده یا مقدم است، چون در آن زمینه‌ها عاطفه نقش اول را ایفا می‌کند و در مواردی هم هست که شهادت یک، دو یا سه مرد هم پذیرفتنی نیست.

*تقسیم کار اجتماعی در اسلام، زنان را در برخی حوزه‌ها مصون کرده است

بنابراین نخستین نکته این است که در اسلام یک نوع تقسیم کار اجتماعی با توجه به تفاوت‌های زن و مرد مطرح است و عواطف قوی زن که یک نیاز ضروری برای زندگی اجتماعی است، مانع می‌شود تا زنان وارد حوزه‌هایی شوند که عواطف قویشان تضعیف شود و در مسائل مختلف خانوادگی و اجتماعی که نیاز به آن عواطف داریم، کمبود ایجاد شود. یک زنی که در مسائل جنایی حضور یابد کم کم این مسائل منجر به تغییر او می‌شود و اگر این مسأله در قشر اجتماعی عمومی شود لطافت و عواطف برای تربیت فرزندان و بسیاری مسائل دیگر زندگی از بین می‌رود و در این مسائل دچار آسیب جدی در مسائل اجتماعی می‌شویم یا اینکه اگر این تضعیف نشود زنان با آن عواطف قوی ممکن است از شهادت دادن طفره بروند، چون شهادت دادن یک تکلیف است و اگر به دوش زنان گذاشته شود، باید این کار را انجام دهند.

نکته دیگر این است که اسلام به دلیل نظام متعالی خانوادگی که دارد، نمی‌خواهد زنان در محاکم و دعاوی دادگاه‌ها حضور چندانی داشته باشند، چون این حضور موجب ارتباطات مختلف، گفت‌وگوهایی می‌شود که اینها در شأن یک زن مسلمان نیست، مثلاً دو نفر دعوا کرده یا جنایتی صورت گرفته، درب منزل خانمی که شاهد ماجرا بوده بروند و او را بالاجبار برای شهادت ببرند، اگر جنبه‌های عاطفی قضیه را هم در نظر نگیریم، خود حضور زنان در این محاکم با شأن زن مسلمان سازگار نیست و منطق اسلام که می‌خواهد ارتباط زن و مرد در حد متعارف باشد خدشه‌دار می‌شود، آنجایی که شهادت زنان پذیرفته نشده نوعاً مسائلی است که با اعمال منافی عفت همراه است این برای یک زن مسلمان بدور از کرامت است که این اعمال را مشاهده و در نهایت برای آن‌ها شهادت دهد.

شهادت دادن یک حق نیست بلکه تکلیف است

*بنابراین یک نکته اصلی این است که در این مصاحبه صورت گرفته روزنامه قانون فرق بین تکلیف و حق مشخص نشده است…

-بله! مسأله شهادت دادن یک تکلیف است نه یک حق، کسانی که به این امر پرداختند فرق بین تکلیف و حق را توجه نکردند، اگر این امر تکلیف بود، یک باری بر دوش زنان نهاده می‌شد، کما اینکه این تکلیف را از دوش زنان را اسلام برداشته و به نوعی رعایت حقوق زنان کرده است، بنابراین اگر تبعیضی است باید مردان بگویند تبعیض است که این حق را بر دوششان گذاشتند! جالب است چندی پیش که تعدادی مهمان از آمریکا برای گذراندن دوره‌ای داشتیم، وقتی راجع به حقوق زن و مرد در اسلام مطالبی را مطالعه و با خبر شدند، بیان کردند که اینجا مردان شما اعتراض نمی‌کنند که این تکلیف‌ها از دوش زنان برداشته شده است؟ یعنی آن‌ها این مسائل فقهی را یک حقوق بیشتر برای زنان می‌دانند، اما متأسفانه در درون جامعه ما کسانی پیدا می‌شوند که این را نادیده گرفتن حقوق زنان می‌دانند.

این نکته را هم اضافه کنم که هیچ فقهی بیان نکرده بحث شهادت دادن و تفاوت زن و مرد در این تکلیف یک حکم ارشادی است، یعنی حکمی که عقل انسان خود درک می‌کند و نیاز به تدبیر ندارد، در حالی که این یک امر تکلیفی است و ارشادی نیست، این هم ناشی از عدم آگاهی افراد به این مبحث است، بنابراین باید دقیقاً اینجا ببینیم که موازین اسلامی و آیات و روایات به ما چه می‌گویند.

بسیاری افراد از حوزه و علم اسلامی اطلاعاتی ندارند

*درباره بحثی که درباره علمای نواندیش در این مقاله انجام شده، در این مطلب نظرتان چیست؟

-در این مبحث گفته شده بود که بسیاری از علمای نواندیش معتقدند که این حکم قابل تغییر است و باید به گونه دیگر باشد، باید به اینها گفت که اولاً ما علمای نواندیش به مفهوم مدنظر ایشان نداریم و اگر فردی پیدا بشود که بگوید من نواندیش هستم و می‌خواهم طور دیگری فکر کنم، باید او هم سخنش روشمند و بر اساس مبانی باشد، پس این معلول عدم آگاهی از حوزه و علم اسلامی است، شاید حتی اگر نواندیش هم داشتیم، به معنای پویایی باشد که امام راحل هم گفتند فقه اسلام پویاست، اما اگر نواندیشی به این معنا باشد که برخلاف روش و متد اسلام شناسی حرکت کنیم، این در هیچ علمی پذیرفته نیست و در اسلام و اسلام شناسی هم پذیرفته نیست.

اگر کسی می‌خواهد سخن بگوید، همان طور که امام گفتند در عین پویایی و توجه به زمان و مکان باید روش فقه جواهری را طی کند، الحمدلله روش فقه ما دیرپا، قوی و  استوار بر مبانی مستحکم است و فکر می‌کنم که این روش فقهی ما در دنیا بی نظیر است و آن قدر موشکافی و دقت در طی ده‌ها قرن بر آن صورت گرفته و برای هر کس که می‌خواهد اظهار نظر فقهی کند، باید روشمند و بر اساس مبانی سخن گوید و اگر با این روش و مبانی حرکت کنیم، هیچ تردیدی وجود ندارد که در مسأله شهادت زنان با توجه به ادله و مباحثی که مطرح کردیم فتوایی این چنینی می‌دهیم که ما در شهادت زنان با توجه به شرایط جامعه باید تجدید نظر کنیم یا حکم عقل ابزاری را مورد توجه قرار دهیم، این نکته هم جالب است که عقل انسانی را باید مدنظر قرار بدهیم، این از سوی عقل ابزاری غربی سود و زیاد دنیوی است وگرنه مبحث عقل سلیم هیچگاه اینگونه قضاوت نمی‌کند.

کلمات کليدي : ، ، ، ، ، ، ، ،

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تبلیغات

محل تبلیغ شما

قرآن آنلاین بسیار نفیس

قرآن آنلاين بسيار نفيس

پر بازدیدترین مطالب

دریافت مطالب از طریق ایمیل

بازدیدکنندگان محترم ظهور؛ با وارد کردن ایمیل خود در کادر زیر درخواست عضویت در فیدبرنر ظهور را می نمایید. سپس ایمیل تایید برای شما ارسال و در صورت تایید آن جدیدترین مطالب سایت شامل آخرین اخبار ، مقالات و دیگر مطالب ظهور برای شما ارسال خواهد شد.

لطفاً آدرس ايميل خود را وارد کنيد :

اوقات شرعی

لوگوی وب سایت ظهور

ظهور ، آخرین اخبار ایران و جهان ، اعلام نتايج آزمون ها و مسابقات ، دانلود فیلم و کلیپ و عکس ، قیمت دلار (ارز) ، طلا و سکه ، قرآن آنلاین ، zohur zohur