طراحی سایت خبری برای سازمانها و شرکت ها

ظهور به نقل از فارس : افزایش نگرانی‌ها از توجه تروریسم بین‌المللی به منطقه آسیای مرکزی

به‌ گزارش خبرنگار دفتر منطقه‌ای فارس در آسیای مرکزی، در یک دهه اخیر اقدامات تروریستی و به خصوص عملیات‌های انتحاری در کشورهای شوروی سابق و از جمله قفقاز و آسیای مرکزی رو به‌ افزایش گذاشته است.

در آخرین حادثه انتحاری که در شهر «ولگاگراد» روسیه صورت گرفت و مجری آن یک زن ۳۰ ساله به نام «نایدا آفیالوا» بود، تعدادی از مسافران یک اتوبوس در منطقه جنوبی این کشور کشته و زخمی شدند.

در پی وقوع این حادثه نهادهای امنیتی روسیه اعلام کردند که «نایدا آفیالوا» همسر «دمیتری ساکالف» (با نام مستعار «عبدالجبار») یکی از اعضای گروه شبه‌نظامی – وهابی داغستان بوده که قبلا نیز چندین عملیات تروریستی علیه نیروهای انتظامی و امنیتی این منطقه از روسیه انجام داده‌ است.

اقدامات تروریستی و به خصوص عملیات انتحاری پدیده جدید و بسیار خطرناکی برای کشورهای شوروی سابق به‌ شمار رفته و به‌ دلیل عدم آمادگی لازم برای پاسخ گفتن به‌ اینگونه چالش‌ها وضعیت امنیتی این حوزه به ویژه قفقاز و آسیای مرکزی را بیش از پیش حساس کرده است. 

چهره کاذب تروریسم مذهبی

اقدامات تروریستی در آسیای مرکزی به‌ هر شکلی با سازمان‌های افراطی مذهبی مرتبط دانسته می‌شود. در سال‌های گذشته در این راستا همسایگی منطقه با افغانستان از عوامل اصلی و تأثیر‌گذار محسوب می‌شد. زیرا جدا از تأثیر کلی حوادث افغانستان بر منطقه، حضور اتباع آسیای مرکزی در صفوف گروه‌های افراطی و تروریستی فعال در افغانستان و پاکستان چالشی جدی شمرده می‌شد.

در سال‌های اخیر و به خصوص با آغاز بحران سوریه، توجه سازمان‌های بین‌المللی تروریستی به‌ آسیای مرکزی افزایش یافت.

درحال حاضر کارشناسان و همچنین رسانه‌های داخلی و خارجی از حضور صدها نفر اتباع منطقه در سوریه خبر می‌دهند که همراه گروه‌های تروریستی علیه نظام این کشور درحال مبارزه هستند.

با این حال می‌توان پیش‌بینی کرد که در صورت بروز بحران‌های امنیتی در آسیای مرکزی، بخش زیادی از این گروه‌ها روی به این منطقه خواهند آورد. چراکه کسب تجربه این گروه‌ها در سوریه در دست زدن به اقدامات تروریستی گسترده که با شماری زیاد قربانی همراه باشد، می‌تواند فضای منطقه را به‌ صورت جدی متشنج کند.

به‌ اعتقاد خانم «ناتالیا خاریتانوا»، کارشناس سیاسی و استاد دانشگاه دولتی مسکو، چنانچه بحران سوریه حل و فصل شود و بخشی از این گروه‌ها به‌ کشورهای شوروی سابق به ویژه قفقاز و آسیای مرکزی باز گردند، شرایط برای این کشورها بسیار سخت خواهد شد.

وی عدم وجود تجربه کافی در کشورهای آسیای مرکزی برای مقابله با سازمان‌های شبکه‌ای زیرزمینی را که از عوامل انتحاری‌ استفاده می‌کنند، یکی از مشکلات عمده دانست.

عملیات‌های انتحاری در آسیای مرکزی سابقه زیادی نداشته و اساسا دارای ریشه‌های خارجی (افغانستان و پاکستان) می‌باشد.

البته در دهه ۹۰ قرن گذشته مخالفین سابق تاجیک در افغانستان حضور و با گروه‌های سیاسی و نظامی این کشور ارتباط نزدیکی داشتند، اما در عملیات‌های نظامی خود هیچ‌گاه از اقدامات انتحاری استفاده نکردند.

اینگونه اقدامات زمانی مشاهده شد که «جنبش اسلامی ازبکستان» به‌ افغانستان منتقل شد و با القاعده ارتباط و همکاری مستقیم برقرار کرد.

عملیات‌های انتحاری در آسیای مرکزی

اولین اقدامات انتحاری در آسیای مرکزی در ازبکستان اتفاق افتاد. در ماه مارس سال ۲۰۰۴ در شهرهای «تاشکند» و «بخارا» به مدت چهار روز چندین عملیات تروریستی و انتحاری انجام شدکه به همراه بیش از ۲۰ نفر از عوامل این عملیات، ده‌ها نفر از کارمندان نهادهای انتظامی، امنیتی و افراد غیرنظامی نیز کشته و زخمی شدند.

در آن هنگام مسئولیت این اقدامات تروریستی را سازمان «جهاد اسلامی» برعهده گرفت. این سازمان مسئولیت انفجارهای صورت گرفته در نزدیکی سفارت‌خانه‌های آمریکا و اسرائیل در تاشکند در یک سال بعد و همچنین عملیات انتحاری انجام شده در شهر «اندیجان» در سال ۲۰۰۹ را نیز برعهده گرفت

در مدت ۲ دهه استقلال جمهوری‌های آسیای مرکزی، قزاقستان از باثبات‌ترین این کشورها به‌ شمار می‌رفت. اما در اصل این فقط ظاهر قضیه بود، زیرا به‌ اعتقاد کارشناسان، مناطق جنوبی قزاقستان از سال‌ها پیش نقش پل ارتباطی را برای شبه‌نظامیان جهت انتقال به‌ وادی فرغانه بازی می‌کردند.

نهادهای امنیتی ازبکستان این موضوع را در پی بازداشت برخی از اعضای گروه‌های تروریستی دست داشته در عملیات‌های انتحاری این کشور در سال ۲۰۰۴ در رسانه‌‌ها افشا کرده بودند.

در مدت‌ زمانی که قزاقستان به‌ اصطلاح پرچمدار ثبات و آرامش منطقه تلقی می‌شد، تعداد زیادی از نوجوانان و جوانان این کشور در مدارس و مؤسسات آموزش اسلامی کشورهای خارجی تحصیل می‌کردند. بازگشت این افراد به خصوص آن عده که در پاکستان و برخی از کشورهای عربی تحصیل کرده بودند، زمینه متشنج کردن فضای فکری و امنیت مذهبی این کشور را به تدریج فراهم ‌کرد که در آن هنگام نهادهای مربوطه از درک اهمیت مسئله عاجز بودند.

زمانی این مشکل با جدیت تمام در جامعه مطرح شد که در سال ۲۰۱۱ سلسه اقدامات تروریستی در کشور روی داد که بخش زیادی از این اقدامات ریشه‌ در عوامل خارجی داشت.

طی سال‌های ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲ در مناطق مختلف این کشور حدود ۱۰ اقدام تروریستی صورت گرفت که در بیشتر آنها عوامل انتحاری شرکت داشتند. این اقدامات تعداد قابل‌ توجهی کشته و زخمی و خسارات مادی بر جای گذاشت.

بنابر اعلام کارشناسان، درحال حاضر در قزاقستان حدود ۵۰ جماعت سلفی فعالیت می‌کنندکه زمینه‌ساز حرکت‌های افراط گرایانه در این کشور به‌ شمار می‌روند.

قرقیزستان نیز یکی از کشورهای آسیای مرکزی است که همواره با چالش‌های مذهبی رو به‌رو بوده است، اما در پی وقوع ۲ انقلاب و سپس درگیری‌های قومی در این کشور، نقش گروه‌های تروریستی نیز در حال نمایان شدن است.

از جمله در آستانه نشست اخیر سران سازمان همکاری‌های شانگهای در «بیشکک»، سازمان امنیت ملی قرقیزستان از خنثی شدن یک عملیات تروریستی خبر داد. گفته می‌شد که اعضای این گروه به‌ اتحاد جهاد اسلامی تعلق داشتند.

در نواری که از سوی این نهاد امنیتی قرقیز پخش شد، یکی از بازداشت‌شدگان اذعان کرد که به‌ منظور انجام اقدامات تروریستی از سوریه به‌ قرقیزستان آمده است.

از ۳ نفر بازداشت‌شده ۲ نفر تبعه قرقیزستان و یکی نفر هم تبعه قزاقستان بود و همگی وجود برنامه برای انجام اقدامان تروریستی در شهرهای بیشکک و «اوش» قرقیزستان را تأیید کردند.

در سال ۲۰۱۰ در پی سقوط «قربان‌بیک باقی‌اف»، رئیس جمهور قرقیزستان در محل کنیسه بیشکک و بعد در نزدیکی مجتمع ورزشی پایتخت، در این کشور انفجارهایی اتفاق افتاد که به‌ گروه «جیش‌المهدی» ارتباط داده شد.

تاجیکستان یکی دیگر از کشورهای منطقه است که با اقدامات انتحاری مواجه شده است.

در شهر «خجند» این کشور در ماه سپتامبر سال ۲۰۱۰ میلادی ۲ عامل انتحاری در ساختمان بخش منطقه‌ای مبارزه با جنایات سازمان‌ یافته دست به عملیات انتحاری زدندکه در جریان آن ۲ نفر از کارمندان پلیس کشته و حدود ۳۰ نفر زخمی شدند. مسئولیت این اقدام تروریستی را جماعت ‌«انصار الله» بر عهده گرفت.

طبق اطلاعات ارائه شده از سوی مرکز مطالعات بحران (روسیه)، در قلمرو آسیای مرکزی اردوگاه‌های آ‌موزش تروریست‌های انتحاری وجود ندارد، بلکه اینگونه تروریست‌ها اساسا در چهار پایگاه در پاکستان و با استفاده از تکنولوژی به‌ اصطلاح عراقی آموزش می‌بینند.

جوانان آسیای مرکزی به‌ صورت عمده جهت کسب علوم دینی جذب‌ دانشگاه اسلامی «لاهور» می‌شوند که سازمان‌های تروریستی بین‌المللی در آنجا فعالیت داشته و افراد مورد نظر خود را در آنجا به دام می‌اندازند.

پس از فارغ‌التحصیلی این افراد، آنها را در یکی از چهار مرکز مورد اشاره تحت برنامه‌های آموزش روحی و روانی قرار می‌گیرند تا جایی که هر اراده انجام هرگونه اقدام خود خواسته‌ای از آنها سلب شود.

با سپری شدن مراحل آموزش و آمادگی، عوامل انتحاری‌ برای انجام عملیات‌های تروریستی و انتحاری به‌ گروه‌های تروریستی واگذار و یا فروخته می‌شوند.

در کنار اهداف سیاسی و ایدئولوژیک، از عوامل انتحاری‌ جهت از بین بردن شخصیت‌های سیاسی، اجتماعی و مذهبی هم استفاده می‌شود.

به‌ عنوان مثال، یکی از فارغ‌التحصیل‌های دانشگاه لاهور در دسامبر سال ۲۰۱۱ در استان «تخار» افغانستان در یک اقدام انتحاری «عبدالله مطلب‌بیگ»، نماینده پارلمان این کشور را که از جمله فرماندهان جهادی بوده و سال‌های زیادی در برابر رژیم طالبان ایستادگی کرده و تبدیل به‌ چهره مشهوری در شمال افغانستان شده بود، را به‌ شهادت رساند.

در این حادثه همچنین بیش از ۲۰ نفر جان‌ خود را از دست داده و تعدادی هم زخمی شدند.

کارشناسان بر این باورند که در بیشتر اقدامات انتحاری آسیای مرکزی می‌توان ردپای سازمان‌های خارجی را مشاهده کرد که در این رابطه به‌ طور خاص به‌ ارتباط حرکت اسلامی ازبکستان با گروه «حقانی» اشاره می‌شود.

چنانچه توجه سازمان‌های تروریستی بین‌المللی با همزمانی گسترش نفوذ سلفیت در ‌آسیای مرکزی را در نظر بگیریم، پیش‌بینی آینده همراه با چالش‌های جدی برای این منطقه کار سختی نخواهد بود.

با این حال، ظاهرا دولت‌های آسیای مرکزی هنوز به‌ درک جدی این موضوع نرسیده‌اند، چراکه عمدتا با اتخاذ اقدامات سطحی می‌خواهند، از این ناحیه آرامش خاطر  پیدا کنند.

اما به‌ اعتقاد تحلیلگران مسائل سیاسی و امنیتی آسیای مرکزی، این منطقه آینده مبهمی را در پیش رو دارد که یکی از مهمترین و حساس‌ترین این مناطق، منطقه «وادی فرغانه» است.

عدم حل‌ و فصل مسائل مرزی، اختلافات قومی، اختلاف بر سر بهره‌برداری از ذخایر آب، انرژی و غیره زمینه مناسبی را برای اقدامات سازمان‌‌های تروریستی و افراطگرای مذهبی فراهم می‌کند.

همانگونه که اشاره شد، در صورت بازگشت ثبات به‌ سوریه، بدون تردید توجه گروه‌های تروریستی که در ترکیب آنها اتباع کشورهای شوروی سابق حضور دارند، به‌ قفقاز و آسیای مرکزی مبذول خواهد شد.

حداقل بارها به‌ اصطلاح مجاهدین کشورهای منطقه و به خصوص قزاق‌ها با پخش پیام‌های خود از طریق شبکه «یوتیوب» هشدار داده‌اند که پس از افغانستان و سوریه نوبت آسیای مرکزی فرا می‌رسد که آن‌ را حتما از چنگال حکام فعلی آزاد خواهند کرد.

ادامه دارد…

—ز

 

کلمات کليدي : ، ، ، ، ، ، ،

پاسخ دهید

تبلیغات

tehranhost

قرآن آنلاین بسیار نفیس

قرآن آنلاين بسيار نفيس

آخرین اخبار و مقالات

دریافت مطالب از طریق ایمیل

بازدیدکنندگان محترم ظهور؛ با وارد کردن ایمیل خود در کادر زیر درخواست عضویت در فیدبرنر ظهور را می نمایید. سپس ایمیل تایید برای شما ارسال و در صورت تایید آن جدیدترین مطالب سایت شامل آخرین اخبار ، مقالات و دیگر مطالب ظهور برای شما ارسال خواهد شد.

لطفاً آدرس ايميل خود را وارد کنيد :

اوقات شرعی

لوگوی وب سایت ظهور

ظهور ، آخرین اخبار ایران و جهان ، اعلام نتايج آزمون ها و مسابقات ، دانلود فیلم و کلیپ و عکس ، قیمت دلار (ارز) ، طلا و سکه ، قرآن آنلاین ، zohur zohur